Bloemen, bomen en bijen in beeld

Publicatiedatum: 
26 feb 2019
Om de ecologische kwaliteit van de (weg)bermen te vergroten, gooide de gemeente in 2017 het bermbeheer over een andere boeg. Wij vinden het belangrijk dat bijzondere kruiden het goed doen, zodat de brandnetels en grassen wat meer naar de achtergrond gaan. Op de juiste kruiden komen insecten en amfibieën af, die belangrijk zijn voor een ecologisch evenwicht in de natuur. Wij zijn erg verheugd dat ook de Provincie Zuid-Holland nu dit voorbeeld volgt en voor de meeste provinciale wegen nu ook kiest voor ecologisch bermbeheer. Samen maken we Zuid-Holland groen!

Ecologisch bermbeheer

Bij de aanbesteding voor het ecologisch bermbeheer hebben wij een bijzondere aanbesteding uitgeschreven: niet de prijs, maar de ecologische kwaliteit van de bermen bepaalde wie de opdracht mocht gaan uitvoeren. Wij zij heel blij dat de combinatie Reijm-Van Vliet hierbij als beste uit de bus kwam. Vooral Van Vliet heeft jarenlange ervaring binnen de gemeente met bermbeheer en heeft ook buiten de gemeente veel ervaring met ecologisch beheer. Reijm is sterk in de coördinatie en het afhandelen van meldingen/afstemmen met bewoners. De aannemerscombinatie wordt ondersteund door ecologisch adviesbureau Schildwacht.

Waarom doen we dit?

Het doel van de aanbesteding is het vergroten van de ecologische kwaliteit van de (weg) bermen in het buitengebied. Door het twee keer per jaar maaien en afvoeren van de begroeiing zal de bodem wat verschralen, waardoor de bijzondere kruiden het beter doen en brandnetels en grassen wat meer naar de achtergrond worden gedrongen. Bij de opdracht hebben we ons gefocust op de flora, immers bij de juiste bloeiende kruiden komen insecten en amfibieën hier vanzelf op af.

Ander aanzicht

Vlak voor de maaibeurt kan het geheel er wat lang en onverzorgd uitzien. We moeten echter het maaimoment afstemmen op de zaadzetting van de planten die we willen behouden. Door te maaien als het zaad rijp is en het maaisel enkele dagen in de berm te laten liggen, valt het zaad er uit en zal in het volgende groeiseizoen weer voor nieuwe bloemen zorgen. De meeste bermen zullen in juli en oktober gemaaid worden. Plekken die voor het verkeer belangrijk zijn (de zogenaamde uitzichthoeken) worden veel vaker gemaaid; de planten mogen het zicht op 50 cm hoog niet belemmeren.

Uitzonderingen

Helaas hebben niet alle bermen de potentie om uit te groeien tot een ecologisch paradijsje. Op enkele plekken is dit niet haalbaar en mag de aannemer een goedkopere beheermethode toepassen. Hierover zijn met de aannemer strikte afspraken gemaakt.

Provincie volgt

De Provincie Zuid-Holland is gestart met het project ‘De berm komt tot bloei’. In 2019 maait de provincie de bermen langs de provinciale (N-)wegen op een andere manier dan voorgaande jaren: er wordt minder gemaaid, maaiafval wordt meegenomen en na groot onderhoud worden er gebiedseigen zaadmengsels ingezaaid. Het doel is om een bloemrijke en gezonde berm creëren als leefgebied voor insecten. Meer informatie vindt u hier: www.zuid-holland.nl/bermkomttotbloei

Bijenhotels van de provincie

De Provincie Zuid Holland plaatst op geschikte plekken langs de provinciale wegen en fietspaden 35 bijenhotels. Hier kunnen bijen en andere insecten onderdak vinden.

 

De bijenstand is in ons land in de afgelopen twintig jaar verontrustend snel achteruitgegaan en het lijkt slechts een kwestie van tijd dat de gevolgen hiervan merkbaar zullen zijn op onze eigen voedselproductie. De massale sterfte onder de bijen wordt overigens niet alleen veroorzaakt een dodelijke parasiet. Ook het grootschalige gebruik van pesticiden blijkt buitengewoon schadelijk te zijn voor dit gestreepte en nuttige insectje. Bijna een derde van ons voedsel heeft bijen nodig voor de bestuiving; we kunnen dus niet zonder de bij! De gemeente ondersteunt het van oorsprong Reeuwijkse/Sluipwijkse initiatief en laat de gemeente dit jaar zoemen met de aanleg van drie bijen-paradijzen op het Lucassenlaantje, de Hortemansdijk en de Broekveldselaan.

Bijenparadijs Broekveldselaan

Voor insecten en met name voor de wilde bij is het belangrijk om in zowel voorjaar, zomer als najaar bloemen te beschikken. Op de Broekveldselaan wordt tussen het fietspad en de rijbaan dit voorjaar een strook ingezaaid met een kruidenmengsel dat voor een zee aan inheemse bloemen moet gaan zorgen. Leuk om te zien en goed voor de wilde bij! Dit initiatief is aangedragen door wijkteam Zuid.

Bijenlint

Het Lucassenlaantje is op ecologisch gebied een pareltje; er komen hier veel bijzondere orchideeënsoorten voor. Deze bloeiende kruiden trekken veel insecten, onder andere diverse soorten wilde bijen. Door de aanplant van bij-vriendelijke soorten als Grote Kattenstaart, Gewone dotterbloem, Moerasspirea, Gewone Wederik en Koninginnekruid hopen we het Lucassenlaantje extra aantrekkelijk te maken voor wilde bijen. Ook zal hier een bijenhotel geplaatst worden.

Bomen Lucassenlaantje

Het Lucassenlaantje ligt in het verlengde van de Notaris ‘d Aumurielaan en vormt een recreatieve fietsverbinding tussen Reeuwijk en Gouda. Dit laantje had oorspronkelijk een dubbele rij essen. Door een aantasting door een bacterie zijn de essen in slechte staat. Enkele jaren geleden is de (slechtste) helft van de essen gekapt, aan de Breevaartzijde.

Kap en herplant

Dit jaar zal de helft van de overgebleven essen gekapt worden, volgend jaar de andere helft. De bomen worden te slecht om nog langer te blijven staan. Er zal een vervangende rij ruwe berken geplant worden. Wij hebben gekozen voor een ruwe berk omdat deze inheemse berk goed gedijt in de venige en vochtige grond op het Lucassenlaantje. Bovendien is een berk een boom met een open kroon, waardoor er veel licht valt op de onderliggende kruidenlaag. Hoe meer zonlicht, hoe meer bloemen!

BIJ-zondere oever Hortemansdijk 

Binnenkort start de uitvoering van het project BIJ-zondere oever. Door te spelen met verschillende hoogtes en verschillende grondsoorten en hier verschillende bloeiende kruiden te zaaien, wordt een oase voor insecten geschapen. We hopen dat vooral de verschillende wilde bijen hun weg hierheen weten te vinden.

Initiatief Dorpsteam Sluipwijk

Dit project is tot stand gekomen na een actie van het dorpsteam Sluipwijk en wordt bekostigd door de gemeente uit het zogenaamde “motie 4-budget”. In dit project werken de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, Dorpsteam Sluipwijk, Ecologisch adviesbureau Watersnip en aannemer Van Vliet uit Waarder nauw samen. De oever van Klein Vogelenzang aan de zijde van de Hortemansdijk wordt BIJ-vriendelijk ingericht.  Tegelijkertijd wordt een struinpad aangelegd om wandelaars deze bijzondere oever van dichterbij te laten meemaken. Voor de aanleg van dit hoger gelegen struinpad maken wij gebruik  van een eeuwenoude techniek uit het Reeuwijkse plassengebied, door het pad te funderen op bossen van wilgentakken.

Toekomstig beheer
De BIJ-zondere oever wordt opgenomen in het ecologisch maaibeheer van de gemeente, deze strook wordt twee keer per jaar gemaaid en afgevoerd. Dit stimuleert de kruidengroei en de bloei. De knotwilgen zullen niet meer allemaal tegelijk geknot worden, maar ieder jaar 1/3. Hierdoor is er ieder jaar in het vroege voorjaar bloeiende wilg. De vroegbloeiende wilg is een van de vroegste leveranciers van stuifmeel en nectar voor insecten. Ook het riet zal jaarlijks 1/3 teruggezet worden, zodat de kruiden betere kansen krijgen.

Wat kunt u zelf doen om de wilde bijen te helpen?

  • Knot niet alle wilgen tegelijkertijd, maar doe ieder jaar een deel. Plant zowel vroeg- als laatbloeiende heesters. Eventueel kan deze lijst u helpen.
  • Gebruik bloeiende vaste planten.
  • Haal bij de gemeente een gratis zakje zaad (vanaf 15 maart) en strooi dit in uw tuin, maai dit pas na 15 juli.
  • Vorm een deel van uw gazon om tot kruiden-gras en maai dit pas na 1 juli. Vervolgens rond 1 oktober nog een keer. Het maaisel niet laten liggen maar afvoeren.
  • Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen (ook niet voor bestrijding van de buxusmot; zangvogeltjes eten de vergiftigde motten).
  • Laat in een rustig hoekje bladeren/maaisel liggen.